Informatie voor verwijzers

Een ingrijpende gebeurtenis
Voor veel kinderen is de (echt)scheiding van hun ouders een onverwachte,
overweldigende en ongewenste ervaring. En ook al doen ouders hun best om de kinderen te ontzien, de scheiding leidt voor hen onvermijdelijk tot grote veranderingen. Maar ondanks het ingrijpende karakter van een (echt)scheiding, leidt deze gebeurtenis niet vanzelfsprekend voor alle kinderen tot grote problemen of verstoringen in hun ontwikkeling. De mate waarin de gebeurtenis zijn sporen achterlaat, hangt samen met het evenwicht tussen enerzijds de stressoren (ofwel de ‘draaglast’) en anderzijds de vaardigheden van het kind zelf en de protectieve factoren bij het kind en zijn of haar omgeving (de ‘draagkracht’). Door onder professionele begeleiding over hun gevoelens en problemen te praten, ontdekken de kinderen in een Stoere Schildpadden-groep dat zij er niet alleen voor staan. Samen met twee speciaal opgeleide trainers oefenen ze heel concreet om stap voor stap goede oplossingen te vinden voor de problemen die ze tegenkomen.

Voor welke kinderen is het programma geschikt?
Het groepsprogramma Stoere Schildpadden is speciaal ontwikkeld voor kinderen van 4-6 jaar van gescheiden ouders. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het programma helpt bij het voorkomen en verminderen van problemen bij deze groep. Het programma ondersteunt kinderen bij het volbrengen van de psychologische taken die een (echt)scheiding met zich meebrengt. Zij leren omgaan met gevoelens van woede en schuld en leren accepteren dat de (echt)scheiding blijvend is. Bij dit alles moeten kinderen ‘kind kunnen zijn’. Daarvoor is het belangrijk dat zij los komen van het conflict dat mogelijk tussen de ouders speelt. Tot slot is het cruciaal dat er bij de kinderen een realistische hoop ontstaat met betrekking tot het aangaan van relaties in de toekomst.

 

Contra-indicaties voor deelname aan Stoere Schildpadden zijn ernstige gedragsproblemen (sterk oppositioneel, agressief of destructief gedrag) en/of ernstige emotionele problemen die intensieve behandeling vergen (bijvoorbeeld sterk depressief of in zichzelf gekeerd gedrag). Een kind moet zich kunnen aanpassen aan de groepsstructuur en deel kunnen uitmaken van de uitwisseling binnen de groep. Dit stelt eisen aan aanpassingsgedrag, impulsbeheersing en leerbaarheid.

Op zoek naar oplossingen

De meeste kinderen van deze leeftijd zijn er verdrietig over de scheiding van hun ouders en hopen op verzoening. Zij begrijpen vaak de redenen voor de scheiding niet goed. Ook allerlei angsten, misvattingen, woede en schuldgevoelens komen veel voor. Aan al deze zaken besteedt Stoere Schildpadden aandacht, maar het programma maakt de scheiding niet tot een ‘zwaar probleem’. De boodschap is dat een scheiding uiteindelijk kan leiden tot een stabiele situatie, waarmee je heel goed kunt leven. De trainers gaan steeds uit van de eigen kracht van het kind. In de groep ontdekken de kinderen dat de scheiding niet hun schuld is en dat alle gevoelens rondom de scheiding normaal en begrijpelijk zijn. In de Stoere Schildpadden-groep leren zij daarmee om te gaan en zich beter aan te passen aan de nieuwe situatie.

Hoe ziet het programma eruit?
De Stoere Schildpadden komen gedurende vier maanden wekelijks bij elkaar, totaal twaalf keer. De groep bestaat uit vier tot zeven kinderen. Het programma wordt verzorgd door speciaal opgeleide trainers. Zij zorgen voor een omgeving waarin ieder kind zich veilig voelt om te praten over de situatie na de (echt)scheiding. In de groep leren de kinderen veel van elkaar. Kinderen voelen zich meestal gesteund en gestimuleerd door de ervaringen van andere kinderen die ook een (echt)scheiding hebben meegemaakt. Uiteraard geldt als regel: niemand brengt de persoonlijke verhalen van de andere kinderen buiten de groep.

Het programma behandelt de volgende hoofdthema’s:

1. Het kind en zijn of haar gevoelens (Bijeenkomsten 1-3)
2. Veranderingen in het gezin (Bijeenkomsten 4-6)

3. Leren omgaan met gevoelens en problemen (Bijeenkomsten 7-9)
4. Versterken van zelfvertrouwen en steun (Bijeenkomsten 10-12)

De trainers werken veel met groepsschildpad Sam, een handpop die de kinderen vertelt hoe hij omgaat met (echt)scheiding van zijn eigen ouders. Elk kind krijgt na afloop een Stoere Schildpadden-diploma en de groep eindigt met een feestje!